Ahşap Yapılar İçin Boyut Standartları

0
1608
ahşap yapı,ahşap yapı boyutlandırma,ahşap

Ahşap yapılarda kullanılan kereste boyutları ve bunlara verilen isimler TS 51’de standart hale getirilmiştir. Bu isimler ve boyutlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.

ahşap yapı,ahşap yapı eleman boyutları

Ahşabın mekanik özellikleri

Ahşap heterojen ve anizotrop (fiziksel ve mekanik özellikleri yükleme doğrultusuna bağlı olarak değişen) bir yapı malzemesidir.

  • Mekanik özellikleri,
  • liflerin doğrultusuna
  • rutubet miktarına
  • özgül ağırlığına
  • yıllık halkalarının genişliğine

bağlı olarak büyük değişim göstermektedir. Ahşabın mekanik özellikleri, liflere paralel ve liflere dik doğrultuda ayrı ayrı tanımlanmaktadır.

lifler

Ahşabın elastisite modülü ve kayma modülü, kalite sınıflarına göre değişiklik göstermez. Bunlar, TS 647’de verilmiştir.

ts_467_ahsap

Hesaplarda göz önüne alınacak yükler ve Yükleme Kombinasyonları

Ahşap yapıların boyutlandırması amacıyla aşağıda verilen iki yük grubu tanımlanmaktadır.

        Esas yükler: Sabit yükler, hareketli yükler (insan, eşya vb.), kar yükü, makinelerin kütle kuvvetleri, krenlerin (gezer vinçlerin) öz yükleri
        İlave yükler : Rüzgar yükleri, deprem yükleri, krenlerin kaldırma yükleri, araçların ve krenlerin fren yükleri
Taşıyıcı sistem elemanları iki ayrı yükleme yapılarak boyutlandırılır. Bunlar;

      1) Esas yükler (EY)
      2) Esas ve İlave yükler (EIY)

İlave yükleri oluşturan yüklerin yapıya aynı anda etkimediği kabul edilir. Bu nedenle her bir ilave yük için ayrı ayrı Esas ve ilave yükler yüklemesi yapılır.

Buna göre örneğin;
G : Sabit düşey yükler W : Rüzgar Yükleri E : Deprem Yükleri F: Kren fren kuvveti etkisindeki bir elemanın tasarımı için aşağıdaki yükleme kombinasyonlarının yapılması gerekmektedir.

1) G (Esas Yükler)
2) G+W (Esas ve ilave yükler)
3) G+E (Esas ve ilave yükler)
4) G+F (Esas ve ilave yükler)

Ayrıca yönü ve doğrultusu değişken olan yükler için her bir doğrultuyu ve yönü içeren yüklemeler de yapılır. Örneğin Rüzgar ve deprem bu tür yüklemelerdir.

Boyutlandırma Yöntemi

Mekanik özelliklerin yukarıda sözü edilen etkenlere bağlı olarak büyük değişim göstermesi nedeniyle, ahşap yapıların tasarımı (boyutlandırılması) “Emniyet Gerilmeleri Yöntemi”ne göre yapılmaktadır.
Bu yöntemde;
Yapıya etkiyen işletme yüklerinden (Pi) oluşan gerilmeler (σi) belirlenir.
Malzemenin sınır gerilmesi (taşıma gücü) bir emniyet katsayısına (e) bölünerek emniyet gerilmeleri (σem) belirlenir.
İşletme gerilmesi, emniyet gerilmesinden küçük veya ona eşit olacak şekilde en kesit boyutları belirlenir.
Pi σi ≤ σem σem = σsınır / e
Bu yöntemin esasları ve ahşap elemanların emniyet gerilmeleri, ahşap türlerine ve sınıflarına bağlı olarak TS 647’de verilmiştir. Bu emniyet gerilmesi değerleri Esas Yükler için geçerlidir

ts_467_ahsap_em_gerilmeleri

Özel durum: Kuvvet doğrultusu ile liflerin doğrultusunun α açısı yapması halinde emniyet gerilmesi aşağıdaki ifade ile hesaplanacaktır.
σemα = σbem – ( σbem – σbem ) sinα
Esas ve İlave Yükler durumunda Emniyet gerilmeleri: % 15 arttırılır.
Örneğin Bir eğilme elemanına Esas ve Đlave yüklerin birlikte etkimesi halinde kullanılacak Eğilme Emniyet Gerilmesi II. Sınıf Çam için;
σeem = 100×1.15= 115 kg/cm2 olarak elde edilir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here