Isı Yalıtımı

0
638
Isı Yalıtımı

İnsanların konforlu bir yaşam sürebilmeleri; 20-22°C sıcaklık ve yüzde 50 bağıl nem değerine sahip olan ortamlarda mümkün olabilir. Kış aylarında dış ortam sıcaklıkları 20°C’nin oldukça altında seyreder. Yaz aylarında ise hava sıcaklıkları 20°C’nin oldukça üstündedir. Isıl enerji; yüksek sıcaklıklı ortamdan düşük sıcaklıklı ortama transfer olur. Bu nedenle yapılarda; kışın enerji kayıpları, yazın ise istenmeyen enerji kazançları meydana gelir.Yapılarda ve tesisatlarda ısı kayıp ve kazançlarının sınırlandırılması için yapılan işleme”Isı Yalıtımı” denir.

Isı yalıtımı yaparak binanın ömrünü uzatmak, kullanıcıya sağlıklı, konforlu mekanlar sunabilmek ve bina kullanım aşamasında yakıt ve soğutma giderlerinde büyük kazanım sağlamak mümkündür. Binaların ısıtılması amacıyla büyük oranda fosil yakıtlar kullanılır. Fosil yakıtların yakılması sonucu yanma ürünü olarak açığa çıkan gazlar, hava kirliliğine ve küresel ısınmaya neden olur.

Isı yalıtımı uygulamaları ile konfor koşullarının oluşturulmasında kullanılan enerji miktarının azalması, küresel ısınma ve hava kirliliğinin artmasını önler. Yapılarda kurallara uygun şekilde gerçekleştirilen ısı yalıtımının bireyler ve ülkeler açısından pek çok yararı vardır.Bunların en önemlisi ısı yalıtımının enerji tasarrufuna olan katkısıdır.

ISI YALITIM ÇEŞİTLERİ

Konutların ısı etkilerine karşı korunmasında en önemli görev dış yapı bileşenlerine düşmektedir. En başta dış duvar ve pencereler olmak üzere çatı, baca ve zemine temas eden yapı bileşenlerinin yalıtılması durumunda dış çevreden gelen etkilere karşı konutların korunması sağlanmış olmaktadır. Konutlarda dış duvarlardan kaynaklanan ısı kayıpları binanın yüksekliğine göre değişiklik göstermektedir. Yüzey ne kadar büyükse ısı kaybı da aynı oranda artış göstermektedir. Çok katlı konutlarda % 40, tek katlı konutlarda ise % 25 civarında dış cephe duvarlardan kaynaklanan ısı kayıpları meydana gelmektedir. Duvarlarda kısa süreli ısıtma söz konusu değilse dış cephe ısı yalıtımı tercih edilmelidir, böylece yapı elemanlarının ısı depolama kapasitesinden de yararlanılmış olunmaktadır. Aynı zamanda bu uygulama tüm yapı kabuğunu yağış suları ve ısı gerilimlerden korumakta, konut ömrünün uzamasına yardımcı olmaktadır.

Döşemelerde Isı Yalıtımı

Tüm diğer yapı elemanlarında olduğu gibi bodrum ve döşemelerde de ısı kayıpları meydana gelmektedir. Isı kayıpları tek katlı konutlarda % 20, çok katlı konutlarda ise % 6 oranlarındadır.

Suya karşı dayanıklı basınç mukavemeti yüksek ısı yalıtım malzemeleri kullanılmalıdır. Yapılacak su yalıtımı döşeme betonunun ve yalıtım levhalarının altına ya da üstüne uygulanabilmektedir. Soğuk bölgelerde konutların iç sıcaklığı ile zemin sıcaklığı arasındaki farkın büyük olması durumunda, zemin üzerine oturan döşemede de ısı yalıtımı yapılması gerekmektedir.

Pencerelerde Isı Yalıtımı

Pencereler ısı geçirgenliği en fazla olan yapı elemanlarıdır, pencerelerin toplam ısı kaybının en büyük bölümünü, transmisyon ısı kaybı ve derzlerin neden olduğu ısı kayıpları olusturmaktadır. Yüksek konutlarda %7 tek katlı konutlarda ise %20 oranında ısı kaybına neden olmaktadır. Pencereler kışın güneş ışığını geçirerek ısı kazancı sağlamakta ancak güneş ışığı almadığı zamanlarda kazandığı ısıyı hemen kaybetmektedir.

Doğrama türlerine (ahşap, pvc, metal) göre pencereler ısı geçirme katsayıları bakımından farklılık göstermektedirler. Çerçeveden kaynaklanan ısı kaybı camlardan kaybolan ısı kayıplarından daha önemlidir. Çerçeveler ısı kaybı yönünden soğuk köprü görevini üstlenmekte, bu nedenle çerçeve için kullanılacak malzemenin ısı iletim katsayılarının düşük olması gerekmektedir. Son yıllarda plastik doğrama malzemeleri ve ısı köprüsü etkisini azaltacak konstrüksiyonlar kullanılmaya başlanmıştır.
Odaların en sıcak bölgesi radyatör arkalarıdır. Oda sıcaklığı 20°C iken radyatör arkalarındaki sıcaklık 45°C kadar çıkmaktadır. Termodinamik yasaları gereği iki ortam arasındaki sıcaklık farkı ne kadar fazla ise ısı geçişi o kadar fazla olmaktadır. Dışarısı ile en çok sıcaklık farkı olan ve ısının en çabuk kaybedildiği bölgelerden birisi radyatör arkalarıdır.

Çatılarda Isı Yalıtımı

Binaların nem kararlılığı ile birlikte ısı kararlılığı da son derece önem taşımaktadır. Isıl kararlılığı için konutların yalıtılması gerekmekte ve diğer yapı elemanları gibi çatılarda bu izolasyon uygulamasına dahil olmalıdır. Konutlar suyun içeride buharlaşıp dışarıda yoğuşacağı şekilde tasarlanmalıdır. Su buharının konutların içinde yoğuşmadan dışarı atılabilmesi ve vantilasyon ile havanın daha fazla su tutabilmesi için yalıtım ve yapı malzemelerinin su buharının yoğuşmasına izin vermeyecek şekilde seçilmesi gerekmektedir. Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkları nedeniyle konutlarda ısıl hareketlilik söz konusudur. Çatılarda yapılacak yalıtım uygulamaları ile bu ısıl hareketlilik belli oranlarda sabitlenebilmektedir.

ISI YALITIM MALZEMELERİ

Bitişik yapı malzemelerinin ısı iletim direncini artırmak ya da dışarıya kaçan ısı miktarının minimuma indirmek için kullanılan TS 825 ve Alman DIN 4108 normlarına göre ısı iletim katsayısı 0,060 kcal/mh oC değerinin altında olan malzemelere ısı yalıtım malzemesi, bu değerin üzerinde kalan malzemeler de yapı malzemesi olarak adlandırılmaktadırlar. Isı yalıtım malzemeleri yapıların duvar, çatı ve döşemelerini oluşturan yapı elemanlarında ve tesisat sistemlerinin yalıtımında kullanılabilirler. Bu malzemeler ile birlikte pencerelerde kullanılan nitelikli doğramalar ve yalıtım camı üniteleri de etkin ısı yalıtımında büyük önem taşımaktadır.

ISI YALITIM MALZEMELERİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ

  • Isı yalıtım malzemelerinin ısı iletim katsayılarının küçük olmalıdır.
  • Isı yalıtım malzemeleri hafif olmalıdır.
  • Isı yalıtım malzemeleri kokusuz olmalıdır.
  • Su ve nem absorbe etme özelliği olmalıdır.
  • Bakteri ve haşerelerin yuva yapmasına elverişli olmamalıdır.
  • Çürümeye karşı dayanıklı olmalıdır.
  • İlk özelliğini kaybetmemelidir.
  • Yanıcı olmamalıdır.
  • Uzun ömürlü olmalıdır.
  • Yangın YalıtımıTaşımaya elverişli ve insan sağlığına zarar vermemelidir.
  • Ekonomik ve temin edilebilir olmalıdır.

ISI YALITIM MALZEMELERİNİN FİZİKSEL ŞEKİLLERİ

Sıcak ve soğuk yüzeylerin yalıtılmasında çeşitli doğal ve yapay malzemeler kullanılmaktadır. Birçok uygulama gevşek dolgu olarak yapılabilmekte, böyle durumlarda yalıtım malzemesi yalıtılacak yere dökülmektedir. Sıcak ve düzgün olamayan yüzeylerde uygulanacak esnek bir malzeme ile yüzeye esnek özellik kazandırılarak yalıtımın ömrü uzatılmaktadır.

ISI YALITIM MALZEMELERİNİN İÇ YAPISI

  • Taneli Yapıya Sahip Isı Yalıtım Malzemeleri

Bu tür ısı yalıtım malzemeleri tanecikli bir yapıya sahip olup, uygulamada malzemeler arasında hava boşlukları bulunmaktadır. Taneciklerin düzensiz olması nedeniyle hava hareketleri oldukça azdır. Bu nedenle taşınım yoluyla ısı transferi düşüktür.

  • Lifli Yapıya Sahip Isı Yalıtım Malzemeleri

Malzemelerin lifleri arasındaki serbest hava kanallarının genişliği ve sayısı nedeniyle yoğunlukları düşüktür. Lifler arasında oluşan hava tabakaları taşınım oluşacak ısı transferlerine karşı direnç oluşturmakta ve ısı transferini en aza indirmektedir.

  • Hücreli Yapıya Sahip Isı Yalıtım Malzemeleri

Hücreli ısı yalıtım malzemelerinin taşınım yoluyla ısı transferini en aza indirmek için hücrelerin mümkün olduğunca küçük olması gerekmektedir.

  • Reflektif Yapıya Sahip Isı Yalıtım Malzemeleri

Bu tür malzemeler yutma katsayısının düşük olması nedeniyle ısının büyük bir kısmını geri yansıtmaktadırlar.

  • Son Grup Isı Yalıtım Malzemeleri

Yukarıdaki dört grup malzemenin iki ya da daha fazlasının karışımından meydana gelmektedirler. Gerçekte tüm özellikleri bir arada barındıran bir ısı yalıtım malzemesi bulmak mümkün değildir.

ISI YALITIM MALZEMELERİNDEN BEKLENEN ÖZELLİKLER

  • Isı İletkenlik

Yalıtım anaçlı kullanılan malzemelerin, gözenekli veya lifli yapıda olmaları nedeniyle ısıl iletkenlikleri düşük olmaktadır. Şekilsiz yapıdaki katılar, kristal yapıdaki katılara göre daha çok gaz boşluklarına sahiptir. Bu nedenle bu tip malzemelerin ısıl iletkenlikleri daha küçüktür. Isı yalıtım malzemeleri arasından seçim yapılırken diğer tüm faktörlerin eşit olması durumunda en düşük ısıl iletkenliğe sahip malzemenin seçilmesi yapılacak uygulamadan beklenen tasarrufun sağlanması bakımından önem taşımaktadır.

  • Mekanik Hasara Karşı Direnç

Isı yalıtım malzemeleri mekanik olarak zayıf olmaktadırlar. Bu nedenle nadiren korumasız olarak kullanılabilirler. Yalıtım uygulamasından sonra yalıtımın üzeri çoğu zaman koruyucu bir tabaka ile örtülmektedir.

  • Absorbsiyona Karşı Direnç

Isı yalıtımında kullanılan malzemelerin sıcaklığa bağlı olarak ısıl iletkenliğinin artması nemi absorbe etmemesine neden olmaktadır. Yapılan yalıtım uygulaması nemli ya da atmosferik şartlarda ise yalıtımın üst tarafının su geçirmez bir tabaka ile örtülmesi gerekmektedir. Aksi takdirde yapılan uygulamada bozulmalar yaşanabilmektedir.

  • Yanmaya Karşı Direnç

Isı yalıtım malzemelerinin yanmaya karşı direnç özelliğinin bulunması gerekmektedir. Gerçekleştirilecek uygulamada ısı yalıtım malzemeleri belirtilen derecenin üzerinde bir sıcaklıkta çalıştırılmamalıdır. Malzemelerin sıcaklığa dayanma limiti maksimum yüzey sıcaklığının daima üzerinde olmak durumundadır.

  • Yeniden Kullanımı

Plastik yalıtım malzemeleri hariç diğer birçok malzemenin yerini değiştirmek mümkündür. Metal malzemelerin yer değiştirmesi kolaydır. Plastik malzemelerin hasara karşı ufakta olsa bir direnci vardır fakat yeniden kullanılması uygun değildir.

  • Ekonomik Olması

Amacına uygun malzeme seçimi ve malzemenin ekonomik yalıtım kalınlığı, yalıtımın maliyetinin belirlemektedir. Dikkat edilmesi gereken en önemli nokta hangi malzemenin hangi ortam ve kalınlıkta ve uzun ömürlü kullanılabilirliğinin seçiminin yapılmasıdır. Yalıtımın üzerinde kullanılan koruyucu tabaka ve örtüler yalıtımın ömrünü uzatmaktadır.

  • Sağlık Tehlikesi

Yalıtım için kullanılan malzemelerden çıkan ve solunum yoluyla ciğerlere gidebilecek tozlar insan sağlığına zarar verebilir. Özellikle asbest insan sağlığına en çok zarar veren malzemedir. Bu tür malzemelerin kesiminin çalışma ortamından uzak bir yerde yapılmalıdır. Bazı izolasyon malzemeleri ise deri ile temas ettiğinde kaşıntıya sebep olur, bu tür malzemeler mutlaka eldiven ile taşınmalı ve uygulanmalıdır.

Makalemizde emeği geçen Sayın Halil Öz’e Teşekkür Ederiz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here